భర్తతో విడాకులు తీసుకున్నా భరణం అడగొచ్చు.. అలహాబాద్ హైకోర్టు కీలక తీర్పు

అందువల్ల ఆమెకు భరణం కోరే హక్కు ఉందని హైకోర్టు తేల్చింది.

అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. ప్రతి విడాకులు తీసుకున్న మహిళకు ఆటోమేటిక్‌గా భరణం లభిస్తుందని ఈ తీర్పు చెప్పడం లేదు. ప్రతి కేసులోని వాస్తవాలు, మహిళ ఆర్థిక పరిస్థితి, భర్త ఆర్థిక పరిస్థితి, పునర్వివాహం జరిగిందా లేదా వంటి అంశాలను కోర్టు పరిశీలిస్తుంది.

భార్యను విడిచిపోయిందనే కారణంతో విడాకులు వచ్చినా?

ఈ కేసులో మరో ముఖ్యమైన అంశం “desertion”.

భర్త దాఖలు చేసిన విడాకుల కేసులో భార్య తనను విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయిందనే కారణం అంగీకరించబడింది. అయినప్పటికీ, ఆ కారణంతో వచ్చిన విడాకుల డిక్రీ మాత్రమే మాజీ భార్యకు భరణం కోరే అవకాశాన్ని పూర్తిగా తొలగించదని హైకోర్టు పేర్కొంది.

అయితే భరణం ఎప్పటి నుంచి చెల్లించాలి, ఏ కాలానికి వర్తిస్తుంది వంటి అంశాలు కేసు పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

ఈ కేసులో 25 సెప్టెంబర్ 2014 నుంచి భార్య భరణం కోరడానికి అర్హురాలని హైకోర్టు పేర్కొంది.

మళ్లీ పెళ్లి చేసుకుంటే పరిస్థితి ఏమిటి?

విడాకులు పొందిన మహిళ తిరిగి వివాహం చేసుకున్నట్లయితే పరిస్థితి మారుతుంది. ఈ కేసులో మహిళ మళ్లీ వివాహం చేసుకోలేదనే అంశం కూడా ముఖ్యంగా పరిగణించబడింది.

అంటే విడాకులు వచ్చిన తర్వాత కూడా మహిళ తనను తాను పోషించుకోలేని పరిస్థితిలో ఉండి, తిరిగి వివాహం చేసుకోకపోతే, సంబంధిత చట్ట నిబంధనల ప్రకారం మాజీ భర్త నుంచి భరణం కోరే అవకాశం ఉండవచ్చని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తోంది.

నెలకు ₹4,000 మధ్యంతర భరణం

ఈ కేసులో అలహాబాద్ హైకోర్టు నెలకు ₹4,000 మధ్యంతర భరణం చెల్లించాలని మాజీ భర్తను ఆదేశించింది.

అయితే ఇది తుది భరణం మొత్తం కాదు. కేసును తిరిగి ఫ్యామిలీ కోర్టుకు పంపిస్తూ, తుది భరణం అంశాన్ని కొత్తగా పరిశీలించాలని హైకోర్టు ఆదేశించింది.

అంటే ఫ్యామిలీ కోర్టు ఇరుపక్షాల ఆర్థిక పరిస్థితులు, ఆదాయం, అవసరాలు, ఇతర బాధ్యతలు తదితర అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత తుది మొత్తాన్ని నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది. ఇప్పటికే మధ్యంతరంగా చెల్లించిన మొత్తాన్ని కూడా తుది లెక్కలో పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కోర్టు పేర్కొంది.

భరణం మొత్తాన్ని ఎలా నిర్ణయిస్తారు?

భరణం విషయంలో భర్త ఆదాయంలో ఒక నిర్దిష్ట శాతమే భార్యకు ఇవ్వాలనే సాధారణ ఫార్ములా లేదని కూడా కోర్టులు వివిధ సందర్భాల్లో స్పష్టం చేశాయి.

భర్త ఆదాయం ఎంత? భార్యకు స్వంత ఆదాయం ఉందా? కుటుంబ బాధ్యతలు ఏమిటి? ఇరువురి ఆర్థిక పరిస్థితి ఎలా ఉంది? జీవన అవసరాలు ఎంత? వంటి అంశాలను పరిశీలించి భరణం మొత్తాన్ని నిర్ణయించే అవకాశం ఉంటుంది.

కాబట్టి “భర్త జీతంలో ఖచ్చితంగా ఇంత శాతం భార్యకు రావాలి” అని ప్రతి కేసుకూ ఒకే విధమైన నియమం వర్తిస్తుందని భావించడం సరైంది కాదు.

ఈ తీర్పు ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

విడాకుల తర్వాత మహిళల ఆర్థిక భద్రతకు సంబంధించిన అంశంలో ఈ తీర్పు ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది. ముఖ్యంగా భార్య తనను విడిచిపెట్టిందనే కారణంతో భర్తకు విడాకులు మంజూరైన సందర్భంలో కూడా, కేవలం ఆ కారణంతోనే మాజీ భార్యకు భరణం కోరే అవకాశాన్ని పూర్తిగా నిరాకరించలేమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.

అయితే ఈ తీర్పును “విడాకులు తీసుకున్న ప్రతి మహిళకు భరణం తప్పనిసరిగా వస్తుంది” అని అర్థం చేసుకోవడం మాత్రం సరైంది కాదు. ప్రతి కేసులోని వాస్తవాలు, సంబంధిత చట్ట నిబంధనలు, మహిళ ఆర్థిక పరిస్థితి, పునర్వివాహం వంటి అంశాలను కోర్టు పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

చివరిగా

అలహాబాద్ హైకోర్టు తాజా తీర్పు ద్వారా స్పష్టమయ్యే ప్రధాన విషయం ఏమిటంటే—విడాకులు జరిగినంత మాత్రాన మాజీ భార్య భరణం కోరే అవకాశం ఆటోమేటిక్‌గా ముగిసిపోదు.

మహిళ తిరిగి వివాహం చేసుకోకపోవడం, తనను తాను పోషించుకోలేని పరిస్థితిలో ఉండటం వంటి చట్టపరమైన పరిస్థితులు ఉంటే, సంబంధిత నిబంధనల ప్రకారం మాజీ భర్త నుంచి భరణం కోరే అవకాశం ఉంటుంది.

ఈ కేసులో హైకోర్టు నెలకు ₹4,000 మధ్యంతర భరణం చెల్లించాలని ఆదేశించడంతో పాటు, తుది భరణం మొత్తాన్ని ఫ్యామిలీ కోర్టు తిరిగి పరిశీలించాలని సూచించింది.